a

اینستاگرام

کپی رایت 2018 حصا.
تمامی حقوق محفوظ است.

مرکز حقوقی حصا

8:00 - 13:00 و 17:15 - 21:15

ساعات کاری : شنبه تا پنجشنبه(پنج شنبه ها شیفت عصر مرکز تعطیل می باشد.)

3124 025

تلفن مشاوره

اینستاگرام

جستجو
فهرست
 

حقوق تحصیل

خانه > حقوق تحصیل

اگر بپذیریم که حقوق علم تنظیم روابط انسان ها با یکدیگر است، ایجاد سازوکار صحیح حقوقی در روابط فعالان عرصه دانش نیز از موضوعات مورد بحث در حقوق قلمداد خواهد شد. قانون گرایی و تلاش برای شفاف کردن روابط در عرصه علم آموزی از نیازها و پیش شرط های اساسی کارآمد کردن محیط های علمی در هر کشور محسوب میشود.

برخورداری از نظام حقوقی مستقل و ضابطه مند در مورد تحصیل و آموزش، علاوه بر ایجاد امنیت روانی برای دانش پژوهان، مسئولیت پذیری و هنجارگرایی را نیز در آن ها تقویت می نماید. از این روی امروزه پرداختن به تدوین و تنقیح ضوابط مرتبط با تحصیل و تبیین حقوق و وظایف آموزگاران و استادان از یک سو و حقوق و الزامات دانش آموزان و دانشجویان از سوی دیگر، در بسیاری از کشورها مورد توجه قرار گرفته است.

لازم به ذکر است اصلی ترین مزیت این رویکرد، قالب سازی برای ضوابط حقوقی حاکم بر روابط فوق است که موجب می شود اصول و قواعد از قالب هنجارهایی کلی و گاه مبهم، به شکل شفاف، دقیق و منسجم در آمده و در صورت بروز هر نوع منازعه و اختلاف حقوقی امکان استناد و اجرای آن ها وجود داشته باشد.

اگرچه در ایران «حقوق تحصیل» به معنی مجموعه ضوابط ساختارمند چندان مورد توجه قرار نگرفته است و ادبیات و تحلیل های حقوقی در مورد آن چندان پربار نیست، اما تدوین منشورهایی در راستای حمایت از علم آموزان، به عنوان اولین گام های ایجاد ضابطه در این موضوع قابل تایید است. مهمترین اسناد تدوین شده در این زمینه عبارتند از:

منشور حقوق دانشجویی: معاونت فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، در 59 ماده اقدام به تدوین مفاد حقوق دانشجویی کرده است. فارغ از قوت و ضعف، این سند را می توان به عنوان سندی مرجع و مبنای اصلی ساختارمندکردن روابط علمی دانشجویان قلمداد نمود که از این منظر تلاشی قابل تایید است. این سند در 1393 و در فصول زیر تصویب شده است :

  • فصل اول: حقوق اساسی
  • فصل دوم: حقوق آموزشی- پژوهشی
  • فصل سوم : حقوق صنفی- رفاهی
  • فصل چهارم: حقوق سیاسی
  • فصل پنجم: حقوق فرهنگی ـ اجتماعی
  • فصل ششم: حقوق انضباطی

عناوین فوق نشان می دهد در تدوین این سند تلاش شده است مجموعه ای نسبتا کامل از روابط قابل تحقق در فضای دانشگاه مورد بررسی قرار گیرد و با نگاهی همه جانبه و جامع حیات دانشجویی، صرفا به روابط علمی با دیگران تقلیل پیدا نکند.

لازم به یادآوری است سند مزبور مبتنی بر قوانین و آیین نامه های مرتبط به فعالیت های دانشگاهی تدوین شده است اما همانگونه که در مقدمه این سند ذکر شده است؛ ماهیت آن ترویجی- آموزشی است. بنابراین می توان این سند را به عنوان سندی بالادستی در حوزه آموزش عالی قلمداد نمود که در مقام تفسیر ضوابط قانونی و رفع ابهام از آن ها مورد استفاده قرار میگیرد.

منشور حقوق دانش آموزی: دانش آموزان نیز به عنوان جمعیتی موثر در فرآیند آموزش کشور محسوب می شوند که با توجه به تاثیرپذیری بالا و قدرت جامعه پذیری فراوان در حرکت کشورها به سمت توسعه پایدار نقشی موثر ایفا می نمایند. این منشور در هفت فصل و 54 ماده تدوین شده است و موضوعات مورد بررسی در آن به شرح زیر است:

  • فصل اول : حقوق اساسی دانش آموز
  • فصل دوم : حقوق آموزشی دانش آموز
  • فصل سوم : حقوق ضمن آموزشی دانش آموز
  • فصل پنجم : حقوق بهداشتی دانش آموز
  • فصل ششم : حقوق دادرسی دانش آموز
  • فصل هفتم : حمایت های خاص دانش آموزی

نکته ای که باید به اشاره نمود اینکه مانند سایر زمینه های حقوق شهروندی، حقوق تحصیل نیز نیازمند آموزش و آگاه کردن شهروندان است. به نظر میرسد یکی از چالش های اساسی عدم رونق حقوق تحصیل در ایران ناآگاهی قشر دانشجو و یا دانش آموز با حقوق خود است. بر این اساس اولین گام در کارآمد کردن این بخش از حقوق شهروندی، تلاش برای آشنایی علم آموزان و ایجاد زمینه بحث و تحلیل بیشتر در مورد آن است.